Circular Clockworks: hoogwaardig hergebruik van plastics

Circular Clockworks: hoogwaardig hergebruik van plastics

Enige tijd geleden zijn we onze nieuwe rubriek ‘Voorbeelden voor Circulair Ontwerpen’ gestart om organisaties die met circulair ontwerpen aan de slag willen gaan te voorzien van inspirerende voorbeelden uit de praktijk. In ons allereerste artikel kwam smartphonemaker Fairphone aan bod. Dit bedrijf slaagde erin om het ontwerp van zijn smartphone te verduurzamen door het product modulair te maken. Ditmaal brengen we een jonge onderneming onder de aandacht die het imago van plastics wil verbeteren met zijn product: Circular Clockworks.

Bedrijf

Tom Gudde en Ceriel Lucker – twee studenten Industrieel Ontwerpen van de TU Delft – zagen dat plastics overal in de natuur terug te vinden zijn. De twee ontwerpers schrokken ervan dat plastics met het grootste gemak worden weggegooid, wat tekenend is voor het slechte imago van plastics. Tom en Ceriel besloten iets aan dit probleem te doen en richtten samen Circular Clockworks op.

De missie van Circular Clockworks is om het imago van plastics te verbeteren en te laten zien dat je van plastics weer nieuwe, hoogwaardige producten kan maken. Het bedrijf gelooft erin dat dit nodig is om de circulaire economie te laten slagen. Door een tastbaar voorbeeld te creëren van een circulair product wil Circular Clockworks bovendien het verhaal van de circulaire economie helpen te verspreiden. De Supernova, een circulair horloge, is het product waarmee het bedrijf dit doet.

Ontwerp

Wat maakt de Supernova tot interessant voorbeeld voor circulair ontwerpen? Dit product laat zien dat je met een slim en gedurfd ontwerp materiaalkringlopen kan helpen sluiten en verlengen. In dit artikel bespreken we hoe de ontwerpers het product hebben ontworpen met oog op recycling, demontage en hergebruik. Daarnaast behandelen we wat het bedrijf heeft gedaan om de levensduur van het product te verlengen.

Recycling

Een probleem dat aan gerecyclede materialen kleeft is dat ze in de ogen van velen niet geschikt zijn voor producten waaraan hoge eisen worden gesteld. Wanneer recyclaat van mindere kwaliteit is dan de oorspronkelijke grondstof en wordt ingezet voor laagwaardige toepassingen, zoals bermpaaltjes, dan spreekt men ook wel van downcycling. Circular Clockworks laat echter zien dat je gerecyclede materialen ook voor een hoogwaardige toepassing in kan zetten.

Circular Clockworks heeft verschillende onderdelen van de Supernova van gerecyclede materialen gemaakt. Zo is de kast van het horloge volledig gemaakt van gerecycled ABS. Dit materiaal is afkomstig van recyclebedrijf Coolrec, dat het verkregen heeft uit consumentenproducten, zoals tv-behuizingen en koelkasten. Voor gekleurde onderdelen wordt gebruik gemaakt van gerecyclede plastics die zoveel mogelijk op kleur zijn gesorteerd. Hiermee probeert men een zo groot mogelijke puurheid te verkrijgen.

Verder is de polsband van het horloge van leerresten gemaakt die met behulp van natuurlijk latex tot een nieuw materiaal zijn samengebonden. Dit materiaal heeft een open structuur, waardoor het net zoals normaal leer geleidelijk zal verkleuren.

Voor het glas van het horloge kon Circular Clockworks geen geschikt gerecycled materiaal vinden. Daarom heeft het bedrijf gekozen voor regulier glas, dat vervolgens wel te recyclen is. Dit doet Circular Clockworks via het bestaande inzamelingssysteem.

Demontage

De Supernova is ook zo ontworpen dat het horloge makkelijk gedemonteerd kan worden. Dit vereenvoudigt namelijk het uitvoeren van reparaties en het terugwinnen van materialen voor hergebruik en recycling. De ontwerpers hebben ernaar gestreefd om het aantal onderdelen en het aantal verschillende materialen te minimaliseren.

De polsband van de Supernova heeft bijvoorbeeld geen metalen sluitingsmechanisme. Het omdoen en afdoen van het horloge werkt daardoor net iets anders, wat even wennen kan zijn voor gebruikers. Maar hierdoor is het makkelijker voor Circular Clockworks om de polsband te vervangen en verwerken.

Daarnaast is in het ontwerp bewust de keuze gemaakt om permanente bevestigingstechnieken, zoals verlijming, te vermijden. Hierdoor is het mogelijk om onderdelen van elkaar te scheiden voor hergebruik of recycling. Recycling zou lastiger zijn wanneer onderdelen niet van elkaar los te maken zijn.

Hergebruik

Circular Clockworks heeft ook gestreefd naar waardebehoud. Want door onderdelen te hergebruiken in plaats van ze te recyclen tot nieuwe materialen voorkom je waardeverlies. Het bedrijf hergebruikt het uurwerk en andere onderdelen waar mogelijk.

Onderdelen kunnen helaas niet oneindig worden hergebruikt. Het is bijvoorbeeld lastig om de polsband van het horloge te hergebruiken, omdat deze slijt. Daarom hebben de ontwerpers voor dit onderdeel gekozen voor biologisch afbreekbare materialen, die niet schadelijk zijn voor het milieu. De kast van het horloge zou nogmaals gerecycled kunnen worden wanneer deze kapot gaat.

De vraag is wel wat er met het uurwerk van het horloge gebeurt als dit onderdeel niet meer kan worden hergebruikt in andere producten. Veel kwartsuurwerken – zeker de goedkopere – worden niet gerepareerd omdat de kosten van reparatie hoger zijn dan die van het vervangen van het uurwerk of de horloge in zijn geheel. Hopelijk wordt het uurwerk in ieder geval voor zover mogelijk gerecycled mocht dit het geval zijn.

Levensduur

Hergebruik van onderdelen draagt bij aan waardebehoud. Maar waarde behoud je in de eerste plaats door te zorgen dat je product lang meegaat. Wat heeft Circular Clockworks op dit vlak gedaan?

Een belangrijke keuze die de ontwerpers hebben moeten maken is wat voor soort uurwerk in het horloge wordt geplaatst. Je hebt in feite de keuze uit een kwartsuurwerk, dat op een batterij draait, of een mechanisch uurwerk, dat handmatig opwindbaar of automatisch is.

Mechanische uurwerken zijn duurder om te maken en vereisen om de zoveel jaar het nodige onderhoud. Maar mechanische uurwerken kunnen dan ook generaties lang meegaan. Ze zijn over het algemeen ook meer waardevast. Kwartsuurwerken worden doorgaans als meer praktische uurwerken gezien, die onderhoudsvriendelijker zijn. Maar vocht en lekken van de batterij kunnen de levensduur van het uurwerk aanzienlijk verkorten. Ook is de batterij belastend voor het milieu.

Toch heeft Circular Clockworks voor een uurwerk met batterij gekozen: de Ronda 705 Gold. Naar eigen zeggen was dit nodig om de prijs van het product toegankelijk te maken. Wel is gekozen voor een Zwitsers uurwerk dat gemaakt is voor het hogere marktsegment. Het uurwerk zou vijf jaar lang op een enkele batterij moeten kunnen draaien. Daarnaast heeft dit uurwerk vijf lagerstenen, die de wrijving tussen de metalen onderdelen reduceren. Hierdoor zullen de onderdelen van het uurwerk minder snel slijten. Goedkopere uurwerken beschikken vaak over minder of geen lagerstenen.

Naast de keuze van het uurwerk heeft de materiaalkeuze ook invloed op de levensduur van het horloge. Het is in de eerste plaats mooi dat Circular Clockworks gerecyclede materialen gebruikt. Maar de gekozen materialen zijn niet het meest duurzaam in technisch opzicht. Horloges met een stevige, metalen kast zullen bijvoorbeeld beter tegen een stootje kunnen dan de Supernova. En (vol)nerfleer slijt minder snel dan het gebonden leer van de Supernova. Saffierglas is tevens meer krasbestendig dan regulier glas.

Bovengenoemde materialen, die beter bestand zijn tegen slijtage en schade, worden gebruikt voor duurdere horloges. Ook beschikken duurdere modellen meestal over een mechanisch uurwerk. Je betaalt wat meer voor je horloge, maar hij zal dan naar verwachting ook langer meegaan. De winst van de Supernova zit hem wat het ontwerp van het product betreft met name in recycling, demonteerbaarheid en hergebruik.

Bedrijfsmodel

De duurzaamheid van de Supernova wordt niet alleen door het ontwerp van het product zelf bepaald. De diensten die Circular Clockworks na verkoop van het product levert dragen hier ook aan bij. Het bedrijf staat namelijk voor je klaar als je product moet worden gerepareerd. En als je afstand van je horloge wil doen koopt men het product terug.

Als klant van Circular Clockworks kun je diensten afnemen met behulp van een muntensysteem. Na aanschaf van je horloge kun je je product registreren op de website van Circular Clockworks. Hierbij krijg je een code die je toegang geeft tot je persoonlijke pagina. Op deze pagina kun je een overzicht vinden met je aankoop en het aantal munten dat je hebt, de zogenaamde ‘Circular Coins’. Bij aanschaf van je horloge ontvang je 15 van deze munten.

Reparaties

Je kunt je munten gebruiken om je horloge te laten repareren. Via de website van Circular Clockworks kun je een reparatieverzoek indienen als je horloge kapot is. Vervolgens stuur je je horloge in de originele verpakking op naar Circular Clockworks, waarna het bedrijf hem weer volledig functionerend aan jou terugstuurt.

Je krijgt een beperkt aantal munten, omdat je als gebruiker zelf ook de verantwoordelijkheid hebt om je product in goede staat te houden. Als je door je munten heen bent kun je nog steeds je horloge door het bedrijf laten repareren. Je moet dan alleen wel de kosten voor onderdelen apart betalen.

Terugkoop

Circular Clockworks biedt ook een terugkoopgarantie op zijn producten. Dit stelt Circular Clockworks in staat om onderdelen te hergebruiken en recyclen. Wanneer je je horloge weer bij het bedrijf inlevert krijg je in ieder geval 15 euro terug, ongeacht de staat waarin het product verkeert. Als alternatief biedt Circular Clockworks je korting op andere producten.

Conclusie

Circular Clockworks wil anderen inspireren om circulair te worden door zelf het voortouw te nemen. Met de Supernova vormt het bedrijf een goed voorbeeld voor organisaties die met circulair ontwerpen aan de slag willen. Want het ontwerp demonstreert hoe je kringlopen in een circulaire economie op verschillende manieren kan helpen sluiten en verlengen.

In vergelijking met duurdere horloges van gerenommeerde makers is de Supernova in technisch opzicht niet het meest duurzaam. Als gebruiker zal je dus ook zorgvuldig met je horloge om moeten gaan, wat ook wel past bij de beoogde imagoverandering van plastics. Gelukkig repareert het bedrijf je horloge indien hij onverhoopt toch kapot gaat. En het bedrijf koopt het horloge zelfs terug als je niet meer van plan bent hem te gebruiken.

Met zijn product draagt Circular Clockworks zelf bij aan een beter imago van plastics door te laten zien dat je gerecyclede plastics ook voor een hoogwaardige toepassing in kan zetten. Plastics zijn geen wegwerpmaterialen die je zomaar in de natuur achterlaat. Het zijn waardevolle materialen waarmee we nieuwe producten kunnen maken. Met de Supernova kun je deze boodschap uitdragen.

 

Bronnen

https://circularclockworks.com
Afbeelding: Circular Clockworks